Visie

Een mooie tuin begint met een goed ontwerp. Dat lijkt misschien een loze stelling maar dat is het niet. Al te vaak kom ik tuinen tegen die voor veel geld geheel op de schop worden genomen zonder dat daar een goed plan aan vooraf is gegaan. Dat is jammer want het ontwerp van de tuin bepaalt niet alleen de indeling en het praktische gebruik tuin maar ook de uiteindelijke sfeer en daarmee hoe die tuin als ruimte elke dag door zijn gebruikers wordt ervaren. De kwaliteit van het ontwerp bepaalt de kwaliteit van de eindresultaat. Het aanpassen van een tuin is duur en tijdrovend. De aanleg van de tuin kun je dus maar beter in een keer goed doen.

Een goed ontwerp is iets fundamenteel anders dan een plattegrond met een paar willekeurige vormpjes of een door AI gegenereerd plaatje. Een tuin moet praktisch zijn in het dagelijks gebruik. Paden en terrassen moeten gemakkelijk te belopen zijn. Overtollig regenwater moet kunnen afvloeien en liefst door de tuin worden geabsorbeerd. De tuin moet prettig zijn om in te verblijven en moet plaats bieden aan de activiteiten die er worden uitgeoefend. De tuin moet er liefst in alle seizoenen mooi uitzien en plaats bieden aan insecten, vogels, egels, enzovoort. De beplanting moet passen bij de omstandigheden; bij de zuurgraad van de bodem, de beschikbare hoeveelheid water, de hoeveelheid zonlicht, de ligging op de wind, bomen mogen niet te groot worden voor hun standplaats, enzovoort, enzovoort. En - ook niet onbelangrijk - het ontwerp moet binnen het gestelde budget kunnen worden gerealiseerd en de tuin moet, ook op de langere termijn, goed te onderhouden zijn.

Een goede tuinontwerper is in staat om alle wensen, kansen en risico's, mogelijkheden en onmogelijkheden te overzien. Dat brengt soms met zich mee dat niet alle dromen kunnen worden gerealiseerd. In een kleine tuin kun je nu eenmaal geen boomgaard aanleggen en soms is het budget simpelweg niet toereikend voor de aanleg van een zwemvijver. Als er wensen bestaan die niet of zeer moeilijk uitvoerbaar zijn, dan komen die in een eerste gesprek aan de orde. Ik vind dat een goede tuinontwerper zijn opdrachtgevers moet proberen te behoeden voor het uitvoeren van wensen die niet haalbaar zijn als zo'n situatie zich voordoet. Dat vereist vaak enige souplesse van niet alleen de ontwerper maar ook de opdrachtgever. Goed opdrachtgeverschap is iets heel anders dan het formuleren van een lijst met wensen en eisen. Zonder goed opdrachtgeverschap kan een ontwerper zijn of haar werk niet doen.

Op elke plek kan een mooie tuin gecreëerd worden als je maar optimaal gebruik maakt van de lokale omstandigheden - de grondsoort, de architectuur, de geschiedenis en het karakter van de locatie -. Vaak zijn eenvoudige, harmonieuze oplossingen in alle opzichten het best; het voordeligst, het duurzaamst en het mooist. Een tuin moet in de eerste plaats vooral als ruimte worden bezien: de vorm en de textuur van de beplanting en de bouwkundige elementen bepalen de sfeer. Met een heldere ruimtelijke indeling kan er ook in kleine tuinen een gevoel van ruimte worden gecreëerd. Als je zo'n ruimte vervolgens combineert met een gevarieerde, uitbundige beplanting, dan ontstaat er een heel levendige tuin waarin toch een ondertoon van eenheid en rust aanwezig blijft.

Beplanting verdient een hoofdrol in de tuin. In een levendige, groene tuin valt altijd wat te beleven. Een levende tuin vormt een veel aangenamere ruimte om in te verblijven dan een tuin die voornamelijk bestaat uit harde, grijze, dode materialen. Het klimaat is er beter; minder heet in de zomer, minder koud in de winter. Een groene tuin is "regenbestendig", d.w.z. beter bestand tegen de extreme regenval die steeds vaker vóórkomt, en beter bestand tegen langdurige droogte. In een duurzame tuin wordt zo min mogelijk beton en tropisch hardhout gebruikt, er wordt geen turf en geen kunstmest aangesleept en de grond wordt zo min mogelijk verstoord. Beplanting die bij de natuurlijke omstandigheden past, is sterker en gezonder en sluit qua sfeer automatisch beter aan bij de omgeving.

Een soortenrijke beplanting maakt een tuin in alle seizoenen aantrekkelijk voor het oog en biedt het hele jaar door voedsel en beschutting aan allerhande levende have. Tegelijk beschermt die diversiteit uitstekend tegen ziekten en plagen. Een gevarieerde beplanting is veel minder kwetsbaar dan een tuin die uitsluitend uit buxushaagjes of dakplatanen bestaat. Met de afname van natuur spelen tuinen ecologisch een steeds belangrijkere rol bij het behoud van biodiversiteit. Bovendien is een weelderig beplante tuin - mits natuurlijk goed ontworpen en goed aangelegd - ongelofelijk onderhoudsarm. Grappig genoeg maakt een uitgekiende, soortenrijke beplanting het onderhoud van de tuin ook juist eenvoudiger dan een monocultuur van gras of van hagen van één bepaalde soort. En in vergelijking met bestrating, die regelmatig moet worden schoongespoten en onkruidvrij gemaakt, vraagt een goed ontworpen border of vak met bodembedekkende planten aanzienlijk minder onderhoud. Fraai, duurzaam, ecologisch en functioneel kunnen prima samengaan!

Op deze website is een aantal van de honderden projecten te zien die ik in de loop van de jaren heb ontworpen en gerealiseerd. De stijl varieert met de locatie, met de vormen van het perceel en het karakter van de (omringende) architectuur; soms zijn die vormen wat strakker, soms vloeiender of organischer. Soms waren er redenen om een tuin als een hortus conclusus van de omgeving af te zonderen; soms kon de tuin opgaan in het omliggende (stedelijk) landschap en werd daarmee het landschap een onderdeel van de tuin. Steeds is de indeling afgestemd op de wensen en de persoonlijke omstandigheden van de opdrachtgevers. De talrijke voorbeelden laten zien dat er meestal uitstekende alternatieven te bedenken zijn voor de geijkte betonstenen of keramische tegels, de verhoogde borders van betonelementen, onpraktische schuurtjes, enzovoort. Met enige fantasie en bovenal met de broodnodige kennis is het mogelijk om van elke tuin een klein paradijs te maken.